બિમલ રોયની 1959માં આવેલી ફિલ્મ સુજાતા આજે પણ લોકોના દિલમાં વસેલી છે

| Updated: July 12, 2021 2:06 pm

60 વર્ષ પછી, બ્રાહ્મણ કુટુંબમાં ઉછરેલા ઉચ્ચ વર્ગના બ્રાહ્મણ પુરુષ અને નિમ્ન જાતિની યુવતી સુજાતા વચ્ચેના પ્રતિબંધિત પ્રેમની આ વાર્તા લોકો ના આંખમાં આંસુ લાવી દીધા હતા 

સુજાતાનું નામ એક સ્પષ્ટ વિચાર ધરાવતા ઇજનેરના ઘરે તેને લઈ આવામાં આવે છે જેના ઘરે  માત્ર એક બાળક હોય છે ત્યારે રાખવામાં આવે છે જ્યારે તેના મજૂર-વર્ગના નિમ્ન-જાતિના માતા-પિતા, મૃત્યુ પામે છે , સુજાતા, એન્જિનિયરની પુત્રી, રમા સાથે, મોટી થાય છે, તેને ખબર હોતી નથી કે તે રમા ની જૈવિક બહેન નથી.  તેથી, તેના બાળપણની બધી નિર્દોષતાઓ સાથે, તે રમા ને જે લાડથી ઉછેરવા માં આવે છે તથા દરેક વસ્તુ માટે રમા ની જેમ દ્રઢ  ઈચ્છા દર્શાવતી હોય છે , તે પુસ્તકો હોય કે જન્મદિવસની ખીર,  રમકડાં હોય કે બીજું કઈ પણ , પરંતુ તે વસ્તુઓ તેને  ક્યારેય પ્રાપ્ત થતી નથી, કારણ કે તેની દત્તક લીધેલી માતા, અમ્મી, સામાજિક ધારાધોરણો નું ચુસ્ત પાલન કરતી હોય છે તે બંને છોકરીઓ વચ્ચે સૂક્ષ્મ ભેદ ભાવ કરે છે.  

તેમ છતાં, તે સુજાતા માટે ખુશ બાળપણ છે.  એન્જિનિયર, ઉપેન્દ્રનાથ ચૌધરી, તેની કારકીર્દિ દરમિયાન સમયાંતરે દેહરાદૂન અને રાણીગંજ જેવા જુદા જુદા શહેરોમાં સ્થાનાંતરિત થયા હોવાથી, તેમની પાસે કોઈ દખલ કરનાર કુટુંબ અથવા મિત્રો નથી કે કોઈ અછૂત છોકરીને બ્રાહ્મણ પરિવારના સભ્ય તરીકે ઉછેરવામાં આવે તે અંગે પ્રશ્નો ઉભા કરે.  

વર્ષો પસાર થાય છે, અને સુજાતા એક જવાબદાર યુવાન સ્ત્રીમાં ખીલે છે, ઘરના રોજિંદા કામકાજમાં મદદ કરવા માટે સામગ્રી, બધું તૈયાર કરતી હોય છે જ્યારે રમૂજ પ્રેમી રમા બેડમિંટન અને કલાપ્રેમી કવિતાઓને પસંદ કરે છે.


બિમલ રોયનું ચૌધરી ઘરનું નિરૂપણ હૂંફથી ભરેલું છે, સુજાતા તેમના નિયમિત જીવન નો એક  આંતરિક ભાગ હોય છે.  સવારે કૂક માટે શોપિંગ લિસ્ટ બનાવવું, ટેરેસ પરથી કપડાં ઉતારીને, તેના અમ્મી અને બાપુ માટે પાંચેયની ચાની ટ્રે લઈ, છ વાગ્યે તે ફૂલ છોડની સંભાળ લે છે સુજાતા ઘરની ભૂમિકાની ભજવવામાં આનંદ લે છે.  

રોજ બરોજના ઘરગથ્થ આ દ્રશ્યો, ઘડિયાળના ટકોરા અને અને જીનશૈલી જંતુઓ સાથેના અવાજો સાથે, ફિલ્મને  ભ્રાંતિ પૂરી પાડે છેઉપેન્દ્રનાથ ચૌધરી નિવૃત્ત થાય છે અને કુટુંબના મિત્ર બુઆજી સાથે શહેરમાં સ્થાયી થાય છે.  રૂઢિવાદી  વૃદ્ધ મહિલા, બુઆજી સુજાતાને જોરદાર રીતે નકારી કાઢે છે, અને ચૌધરી પરિવારના  શાંત હકુમતને તેના અક્ષમ્ય એવી અસ્પૃશ્યતાની પ્રથાથી ભંગ કરે છે. પરિસ્થિતિ વધુ ત્યારે વણસે છે jyar૩ રમાના લગ્ન માટે બુઆજીના પૌત્ર અધીરની પસંદગી કરવામાં આવે છે , જે સુજાતાને પ્રેમ કરતો હોય છે. 

 ફિલ્મ પછીથી કેવી રીતે ઉદ્ભવે છે તે કહેવું તે તમારો રસ ભંગ કરશે , કારણ કે છેલ્લાં છ દાયકાઓમાં તેમની ઘણી ફિલ્મોમાં અનુકરણ કરવામાં આવ્યું છે;  પરંતુ સુજાતાની ભાવનાઓને દર્શાવવા માટે કેટલાક ઉષ્ણકટિબંધી પરિચિત દેખાઈ શકે છે રોય દ્વારા સુજાતાની ભૂમિકા જે દર્શાવવામાં આવી છે તે 

આજે પણ અસરકારક છે.  સિનેમેટોગ્રાફર કમલ બોઝ તેના મૂડને પ્રતિબિંબિત કરવા માટે લહેરાતા પાંદડાં, ફૂલો અને વરસાદની સુંદરતા ની સુંદરતાનો ઉપયોગ  છે.  અભિનેત્રી નુતન દ્વારા ભજવાયેલી, સુજાતા ની ભૂમિકા એક છોડ જેવી છે, પ્રકૃતિનું એક અનસર્જિત ઉત્પાદન;  અને વરસાદથી ભરેલા વાદળોથી પ્રેરિત, હોય છે તેનું એક ગીત કાલી ઘટા છાયા મોર જીયા તરસાયે …… મજરૂહ સુલતાનપુરી દ્વારા રચિત એક ગીત , એસ.ડી.  બર્મન નું સંગીત …

સુજતાની જાતિ તેના પ્રેમના માર્ગમાં આવવા દેવાનો ઇનકાર કરનાર વિદ્વાન, સહાયક અધિરની ભૂમિકા સુનિલ દત્ત દ્વારા ભજવવામાં આવી છે, જે નૂતનની અલ્પોક્તિની શૈલીને સંપૂર્ણ રીતે મેચ કરે છે.  જ્યારે તે જલતે હૈ જિસ્કે લિયે, તેરી આંખો કી દિયે, ફોન પર સુજાતાને નરમાશથી અને પ્રેમથી બોલાવે છે, ત્યારે રોમાંસ એક સાથે એક અલગ જ સ્તરનો અભિજાત્યપણું મેળવે છે.

આ ફિલ્મમાં એક ધ્યાનની ગતિ છે, જે જીવનનિર્વાહના ક્ષણો સાથે જોડાયેલા છે (શશીકલા રમા તરીકે, ની ભૂમિકા ભવવાની ભજવે છે જે આ ફિલ્મમાં મનોરંજક રમત દર્શાવે છે) અને ખૂબ નમ્ર ગીતો પણ છે 

જો કે રોય રૂઢિચુસ્ત જાતિ પ્રણાલી વિશે પ્રશ્નો ઉભા કરે છે, પણ આ ફિલ્મ એક ક્ષણ માટે પણ ઉપદેશાત્મક નથી લાગતી 

તે ભાવનાત્મક રીતે ઉત્તેજીત કરે છે કે તથા તેઓ તેની વાહિયાત બાબતોને ઉજાગર કરે છે, અને તે દર્શાવે છે કે કેવી રીતે જાતિ પ્રણાલીને દૂર કરવાના ગાંધીના પ્રયત્નોએ રોજિંદા જીવનમાં બહુ ઓછા પરિણામો મેળવ્યા છે . 

 સુજાતા 1959 માં રિલીઝ થઈ હતી પણ 2021 માં, પણ આપણે હજી જાતિના આધારે લોકોને અલગ પાડવાની અપ્રચલિત પ્રથામાંથી દેશને છોડ્યો નથી.  હું આ ટાઇપ કરું છું તેમ તેમ, સવારના છાપામા મણિપુરમાં યુવતીના પરિવાર દ્વારા આંતર-જાતિ દંપતીની નિર્દય હત્યા અંગે હાઇકોર્ટના ચૂકાદાના અહેવાલ છે.  અન્ય હેડલાઇન્સમાં પછાત જાતિના રાજકારણીઓનું કેબિનેટ પ્રધાન તરીકેના નામની ઘોષણા કરવામાં આવી છે.  બાબાસાહેબ આંબેડકર અને તેમની ટીમે મુક્ત ભારતનું બંધારણ લખ્યું હોવાના સાત દાયકા પછી, રાજકીય ટોકનવાદ એ બધું છે જે , આપણા ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓએ અમાનવીય જાતિ પ્રથાના કેન્સરના ઉપાય તરીકે રજૂ કરે છે.  સુજાતા ફિલ્મને સંભવત: આપણે જેને દેશ ચલાવવા માટે પસંદ કરીએ છીએ તે નેતાઓ ને ફરજિયાત બતાવું જોઈએ , મત બેંકોની ઠંડી ગણતરીઓને બદલે લાગણીઓ, કાયમ માટે એકસાથે હાનિકારક સિસ્ટમ દૂર કરવામાં ઘણી આગળ વધી શકે છે. 

ડીસકલાઇમેર: આ લેખમાં વ્યક્ત કરેલા મંતવ્યો લેખકના છે. તે વાઈબ્સ ઓફ ઇન્ડિયાના અભિપ્રાયો અથવા મંતવ્યોને પ્રતિબિંબિત નથી કરતા

Your email address will not be published. Required fields are marked *