જેઆરડી ટાટાની જન્મજયંતિ: ઉદ્યોગપતિ અને ટાટા એરલાઇન્સના જન્મ સાથે જોડાયેલી કેટલીક રસપ્રદ વાતો

| Updated: July 29, 2022 6:04 pm

જહાંગીર રતનજી દાદાભાઈ તાતા એટલે કે જે.આર.ડી.તાતાની આ 118મી જન્મજયંતી છે. તેઓ સ્વપ્નદ્રષ્ટા ઉદ્યોગપતિ અને ટાટા ગ્રુપના સૌથી લાંબા સમય સુધી સેવા આપનારા ચેરમેન અને ટાટાની અનેક કંપનીઓના સ્થાપક હતા. આ ઉપરાંત તેઓ દેશના પ્રથમ લાઇસન્સ મેળવનારા પાઇલટ અને એકમાત્ર ઉદ્યોગપતિ હતા જેમને ભારતના સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન ભારત રત્નથી નવાજવામાં આવ્યા હતા.જો કે જેઆરડી ટાટા વિશે ઘણી વાતો પહેલેથી જ પ્રખ્યાત છે, પરંતુ દરેકને બહુ ખબર નથી.  અહીં ભારતીય ઉડ્ડયનના પિતામહ અને ટાટા એરલાઇન્સના જન્મ વિશેની કેટલીક ઓછી જાણીતી પણ રસપ્રદ હકીકતો આપવામાં આવી છે.


1. જેઆરડી ટાટા જ્યારે 15 વર્ષના હતા ત્યારે તેમણે ફ્રાન્સમાં પહેલીવાર વિમાન ઉડાવ્યું હતું. એ વખતે તેમણે પાયલટ બનવાનું અને શક્ય હોય તો ઉડ્ડયન ક્ષેત્રમાં જ કારકિર્દી બનાવવાનું નક્કી કર્યું હતું. જોકે તેમણે પોતાના વતન મુંબઈમાં ફ્લાઈંગ ક્લબ ખુલે તે માટે નવ વર્ષ સુધી રાહ જોવી પડી હતી. જો કે તેઓ નોંધણી કરાવનારા પ્રથમ વ્યક્તિ ન હતા, પરંતુ જે.આર.ડી. ટાટા ફ્લાઇંગ લાઇસન્સ માટે નંબર વન તરીકે સ્નાતક થનાર પ્રથમ ભારતીય હતા.


2.  1930માં જે.આર.ડી. તાતાએ ઇંગ્લેન્ડ અને ભારત વચ્ચે એકલા ઉડાન ભરનાર પ્રથમ ભારતીય બનીને 500 પાઉન્ડનું ઇનામ જીત્યું હતું.


3. ઓક્ટોબર 1932માં જ્યારે જેઆરડી ટાટા જુહુમાં વિમાન સાથે ઉતર્યા ત્યારે ભારતની પ્રથમ વિમાની સેવા શરૂ થઈ હતી. રોયલ એરફોર્સના ભૂતપૂર્વ ઓફિસર નેવિલે વિન્સેન્ટે જેઆરડી ટાટાને એરલાઇન શરૂ કરવાના પ્રોજેક્ટની ઓફર કરી. ટાટા સન્સના તત્કાલીન ચેરમેન સર દોરાબ ટાટા આ દરખાસ્ત માટે ખાસ ઉત્સાહી ન હતા. પરંતુ પ્રારંભિક રોકાણ નાનું હતું – રૂપિયા 200,000 હતું.. આ સમયે, જેઆરડીના સલાહકાર અને સહયોગી જ્હોન પીટરસને પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપવા જેઆરડીને સંમત કર્યા હતા.


4. જેઆરડી ટાટાના શબ્દોમાં, અમારી પાસે જમીન કે હવામાં કોઈ સહાયતા નહોતી. કોઈ રેડિયો, કોઈ નેવિગેશનલ કે લેન્ડિંગ ગાઈડ નહોતું. હકીકતમાં અમારી પાસે બોમ્બેમાં એરપોર્ટ પણ નહોતું. અમારી પાસે જુહુમાં એક માટીનો સપાટ માછીમારી-કમ-બીચ રિસોર્ટ અને તેનાથી નીચાણમાં દરિયો હતો, જેને અમે અમારું એરફિલ્ડ કહેતા, અને ચોમાસામાં રનવે દરિયાની સપાટીથી નીચે જતો રહેતો હતો. તેથી અમારે દર વર્ષે લોક, સ્ટોક અને બેરલ – બે વિમાનો, ત્રણ પાઇલટ્સ અને ત્રણ મિકેનિક્સ – પેકઅપ કરવું પડતું અને પૂના (પુણે) જવું પડતું, જ્યાં અમને એરોડ્રામ તરીકે મેદાનનો ઉપયોગ કરવાની છૂટ આપવામાં આવી હતી, જે યરવડા જેલને અડીને હતું.


5.) ટાટાની એરમેઇલ સર્વિસની કામગીરીનું વર્ણન કરતાં ડિરેક્ટોરેટ ઓફ સિવિલ એવિએશન (ડીસીએ) ઓફ ઇન્ડિયાના 1933-34ના વાર્ષિક અહેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે, ઉદાહરણ તરીકે, એરમેલ સર્વિસ કેવી રીતે ચલાવવી જોઈએ, અમે ટાટા સર્વિસીસની કાર્યક્ષમતાની પ્રશંસા કરીએ છીએ, જેઓ 10 ઓક્ટોબર, 1933 ના રોજ કરાચી પહોંચ્યા હતા, 100 ટકા સમયપાલન સાથે એક વર્ષનું કામ પૂર્ણ કર્યું હતું. ચોમાસાના સૌથી મુશ્કેલ મહિનાઓમાં પણ જ્યારે વરસાદના તોફાનને કારણે પશ્ચિમ ઘાટના વિસ્તારો જોખમી બન્યા હતા, ત્યારે મદ્રાસ કે બોમ્બેથી કોઈ મેઈલ કરાચીમાં કનેક્શન ચૂકી ગયો ન હતો કે ન તો મદ્રાસમાં એક પણ પ્રસંગે મોડેથી ટપાલ પહોંચાડવામાં આવી હતી. અમારા પ્રતિષ્ઠિત ટ્રાન્સ-કોન્ટિનેન્ટલ એરવેઝ, ઉર્ફે ઇમ્પિરિયલ એરવેઝ, તેમના સ્ટાફને ટાટામાં ડેપ્યુટેશન પર મોકલી શકે છે, જેથી તે આ કામગીરી કેવી રીતે તે જોઈ શકાય.


6. કરાચીને પ્રારંભિક બિંદુ તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યું હતું કારણ કે ઇમ્પિરિયલ એરવેઝ ઇંગ્લેન્ડથી આવેલા મેઇલ સાથે ત્યાં સમાપ્ત થઈ હતી અને ટાટાએ પસંદ કરેલો માર્ગ કરાચી-બોમ્બે-મદ્રાસ હતો. જ્યારે ટાટાએ સરકારને ટપાલ લઈ જવા માટે થોડી સબસિડી માટે વિનંતી કરી, ત્યારે સરકારે ના પાડી દીધી. તેથી, ટાટાએ નક્કી કર્યું કે તેઓ કરાંચી ખાતેની ઈમ્પિરિયલ એરવેઝ સાથે જોડવા માટે સરનામાં પરબિડીયા પર મૂકેલો નાનકડો સ્ટેમ્પ સરચાર્જ એકત્રિત કરીને દેશને માત્ર સેવા આપશે.
જ્યારે પૂછવામાં આવ્યું કે તેઓએ સરચાર્જ એકત્રિત કરવાનું કેમ શરૂ કર્યું ત્યારે જેઆરડી ટાટાએ જણાવ્યું હતું કે, વિંટસેન્ટ અને મને ઉડ્ડયનના ભાવિમાં વિશ્વાસ હતો અને તેઓ માનતા હતા કે જો આપણે એક યુગની શરૂઆતમાં આવ્યા હોઈએ તો વિકાસની અને સૌથી આગળ રહેવાની અમારી પાસે વધુ સારી તક છે.


7. ટૂંક સમયમાં જ હવાઈ સેવા વધુ માર્ગો સુધી પહોંચી, વિમાનો મોટા થવા લાગ્યા અને મુસાફરોને ઓનબોર્ડ આવવાની મંજૂરી મળી અને ટાટા એર સર્વિસીસ ટાટા એરલાઇન્સ અને  પછીથી એર ઇન્ડિયા બની.

Your email address will not be published.