સરકારી મર્મ

| Updated: June 30, 2021 10:20 pm

ખાનગી બેન્કોના ટોચના અધિકારીઓ પીએસબીમાં જોડાશે?

ખાનગી ક્ષેત્રની બેંકોના ઉચ્ચતમ સ્તરના અધિકારીઓ એમડી અને સીઈઓ તરીકે જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો (પીએસબી)માં જોડાવાનું શરૂ કરશે એ વાત હજુ દૂરની છે. અત્યારે ચર્ચા એ છે કે કેન્દ્ર ખાનગી બેંકોના ઉચ્ચ કક્ષાના અધિકારીઓને જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોમાં જોડાવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા ખૂબ જ પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. બેન્ક બોર્ડ બ્યૂરોએ તાજેતરમાં જ પંજાબ નેશનલ બેંક (પીએનબી)ના એમડી અને સીઈઓ પદ માટે જાહેરાત કરી હતી અને તે જોવાનું રહેશે કે શું ખાનગી ક્ષેત્રની બેંકોના ઉચ્ચ કક્ષાના અધિકારીઓ મોટી સંખ્યામાં અરજી કરે છે?  જાણવા મળ્યું હતું કે સામાન્ય રીતે જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોના એમડી અને સીઈઓ પદ માટેના મોટાભાગના દાવેદારો જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોના વર્તુળમાં છે, જેમાં સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાના થોડાક અધિકારીઓ છે. તો ખાનગી ક્ષેત્રની બેંકોના ઉચ્ચ-સ્તરના અધિકારીઓને જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોમાં મહત્તમ સંખ્યામાં અરજી કરવાથી તેઓ કેમ દૂર રહ્યા છે?  શું પગાર ચુકવણીનો મુદ્દો છે?  શું તે કોર્પોરેટ  ક્લચરના લીધે ખચવાટ છે? કે પછી નેટવર્કની પ્રચંડતા?  હમણાં કંઈ સ્પષ્ટ નથી. કદાચ આનો જવાબ બેંક્સ બોર્ડ બ્યૂરો પાસે જ છે.

ધીમી ગતિએ અપાતા આઇપીએસ રેન્કમાં ગુજરાતનો દેખાવ થોડો સુધર્યો

2005ની વાત છે જયારે રાજ્ય પોલીસ સેવા તરફથી ગુજરાતમાં ડીવાયએસપીને એસપી રેન્કમાં બઢતી આપવા માટે આઈપીએસની ફાળવણી કરવામાં આવતી હતી. અત્યારે ચર્ચા એ છે કે આમાંના ઘણા અધિકારીઓનો આઈપીએસ રેન્કની પ્રક્રિયાની પ્રગતિ સંદર્ભે હજી કોઈ ચાવી નહોતી. દાખલ સ્વરૂપે ઉપલબ્ધ માહિતીને ધ્યાનમાં રાખીને, મધ્યપ્રદેશ અન્ય રાજ્યોની તુલનામાં પાછળ છે જે હજી પણ ડીવાય એસપીના 1995 બેચના આઇપીએસ રેન્કની પ્રક્રિયા કરી રહ્યું છે. માત્ર આટલી જ વાત નથી. 11 રાજ્યોમાં રાજ્ય પોલીસ સેવામાંથી એસપી અને રાજ્ય પોલીસ સેવાના વધારાના એસપી તેમની સંબંધિત સરકારો પાસેથી માંગ કરી રહ્યા છે કે તેઓએ ડીઆઈજીના પદ પર બઢતી મેળવવા માટે આ પ્રક્રિયા ઉપર વધુ દબાણ કર્યું છે.  કર્ણાટક, ઉત્તરાખંડ, પશ્ચિમ બંગાળ, ગુજરાત, કેરળ, તામિલનાડુ, ઝારખંડ, બિહાર, છત્તીસગઢ, મહારાષ્ટ્ર પણ એસ.પી. હતા. રાજ્યના 11 રાજ્યોમાં ડી.પી. એસ.પી.ની આઇપીએસ એવોર્ડ પ્રક્રિયામાં મધ્યપ્રદેશ સૌથી ખરાબ છે. સારા ટ્રેક રેકોર્ડ સાથે 25 વર્ષ અને વધુ સેવા પૂર્ણ કરી ચૂકેલા વધારાના એસપીને લાગે છે કે આઈપીએસ રેન્કની  ગોકળગાયની પ્રક્રિયા તેમની કારકિર્દીની વૃદ્ધિને અસર કરી રહી છે.  રાજ્ય સરકાર તરફથી ડીવાય એસપીને 2009 ની બેચના ડી.પી. એસ.પી. આપવા બદલ કર્ણાટક થોડું સારું હતું, આશ્ચર્યજનક વાત એ છે કે મહારાષ્ટ્ર પણ 1998 ના બેચ સુધી જ ડીવાય એસપીને આઈપીએસ રેન્ક આપવામાં આવ્યો  છે. કેન્દ્ર રાજ્યો તરફથી દરખાસ્તો મેળવવા માટે ખુલ્લું છે પરંતુ રાજ્યોની કેન્દ્રના કર્મચારી અને તાલીમ વિભાગને દરખાસ્તો મોકલવાની ધીમી પ્રક્રિયાના કારણે રાજ્ય સેવાના ઘણા અધિકારીઓને બઢતી સાથે નિવૃત્ત કરે છે. સમય પાકી ગયો છે કે સરકરે આ વિષે વિચારવું જોઈએ જયારે આમાંના ઘણા અધિકારીઓ કે જેઓ બઢતીની રાહ જોઈ રહ્યા છે તેઓ કોવિડ લડવૈયા હતા, જેમણે તેમના રાજ્યોમાં વાયરસના ફેલાવાને રોકવા માટે ફરજ માટે પોતાનો જીવ જોખમમાં મૂક્યો હતો.

ઇંધણ ખર્ચ પર કાપઃ શું મંત્રીઓને પણ તે લાગુ પડશે?

આ વાત સંપૂર્ણ માનવામાં ન આવે એવી હોઈ શકે છે, પરંતુ જો અત્યારની પરિસ્થિતિને  ધ્યાનમાં રાખીને, કેન્દ્ર ખર્ચ ઓછો કરવા અને ખાસ કરીને વાહનના બળતણના સત્તાવાર ખર્ચ વિશે થોડું ગંભીર બની રહ્યું છે. કેન્દ્ર સરકાર અમલદારશાહીને ફાળવેલા કોરોના અંગેના બિનજરૂરી બળતણ ખર્ચમાં કાપ મૂકવા માંગે છે, ખાસ કરીને જ્યાં એક કરતા વધારે વાહન ફાળવવામાં આવ્યા હોય. એવું જાણવા મળ્યું છે કે બળતણના ખર્ચની ગંભીર સમીક્ષા પહેલાથી જ ચાલી રહી છે. શું તે મંત્રીઓને પણ લાગુ પડશે? તે તો માત્ર સમય જ બતાવશે.

જોગાનુજોગ કે બીજું કંઈ?

યુપીમાં મુકુલ ગોએલની નિમણૂક પછી એમ કહી શકાય કે ગુજરાતમાં જ્યાં ડીજીપીને દિલ્હીના હાઇ કમાન્ડ દ્વારા પસંદ કરવામાં આવે છે, ત્યારે કમસે કમ યુપીમાં ડીજીપીને રાજ્યના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ દ્વારા પસંદ કરવામાં આવ્યા છે. ઉત્તર પ્રદેશ એવું રાજ્ય છે જ્યાં થતી રાજકીય અને બ્યૂરોક્રેટિક હિલચાલમાં આખા દેશને રસ પડે છે. યુપીના નવા ડીજીપી મુકુલ ગોએલ છે. યુપીના હોમ ડિપાર્ટમેન્ટનું વડપણ અવનિશ અવસ્થી સંભાળે છે. હવે એ વાતની ચર્ચા થઈ છે કે ડીજીપી અને અધિક ચીફ સેક્રેટરી મનીષ બંને બેચ મેટ છે. તેઓ બંને 1987ની કેડરના અધિકારી છે અને એકબીજા સાથે મૈત્રીપુર્ણ સંબંધ ધરાવેછે. તેઓ બંને આઇઆઇટીના ગ્રેજ્યુએટ પણ છે. એટલું જ નહીં, બંને અધિકારી ઇલેક્ટ્રિકલ એન્જિનિયર છે. ગોએલે આઇઆઇટી દિલ્હીમાંથી અને અવસ્થીએ આઇઆઇટી કાનપુરમાંથી ડિગ્રી મેળવી છે. ગોએલ અગાઉ બીએસએફમાં એડીજી હતા. આ બંને મિત્રો અને બેચમેટની નિમણૂક માત્ર સંજોગ હતો કે બીજું કંઈ.

Your email address will not be published. Required fields are marked *